(+48) 22 710 33 33
Instytut Diagnostyki i Leczenia Bólu
Menu

Dystrofia współczulna, kauzalgia

Wieloobjawowy miejscowy zespół bólowy typu I (odruchowa dystrofia współczulna)

Odruchową dystrofią współczulną określa się miejscowy zespół bólowy, który pojawia się zazwyczaj po urazie. Ból zlokalizowany obwodowo od miejsca urazu i nie jest ograniczony do obszaru unerwienia pojedynczego nerwu obwodowego. Towarzyszą mu obrzęk, zmiany w skórnym przepływie krwi oraz zaburzenia potliwości w okolicy występowania bólu, z przeczulicą. Ból zazwyczaj powstaje w następstwie łagodnego urazu. Może się pojawiać jako wynik złamania, uszkodzenia tkanek miękkich lub przedłużonego unieruchomienia związanego z inną chorobą, na przykład zawałem serca czy schorzeniem neurologicznym. Może również wystąpić po chirurgicznych zabiegach przeprowadzonych w obrębie kończyn. Choroba, przebiega zazwyczaj w trzech fazach, różniących się objawami klinicznymi.

W pierwszej fazie (ostrych objawów), rozpoczynającej się od kilku dni do tygodni po urazie, podstawową skargą chorych jest piekący ból, o znacznym natężeniu,  obejmujący części ciałą, które leżą dystalnie od miejsca urazu. Po podrażnieniu bodźcami mechanicznymi obserwuje się przeczulicę i nadwrażliwość. Bólowi towarzyszą: osłabienie siły mięśniowej, drżenie kończyny oraz obrzęk, wzrost lub obniżenie temperatury skóry, zaburzenia potliwości.

Druga faza choroby rozwija się 3–6 miesięcy po wystąpieniu objawów i charakteryzuje się bólem, który może być jeszcze bardziej dokuczliwy. Kończyna jest chłodna, blada, niekiedy sina. Obrzęk staje się twardy, utrudniając ruchy palców; skóra jest wygładzona, pozbawiona owłosienia, paznokcie stają się łamliwe.

Trzecia faza charakteryzuje się zanikiem tkanek obwodowej części kończyny (skóry, tkanki podskórnej, mięśni, tkanki okołostawoweji kostnej). Dochodzi do rozwoju przykurczów stawów, a w konsekwencji  do nieodwracalnego usztywnienia kończyny. U wielu osób w drugiej i trzeciej fazie choroby obserwuje się zaburzenia psychologiczne i emocjonalne.

Wieloobjawowy miejscowy zespół bólowy typu II (kauzalgia)

Kauzalgia to zespół charakteryzujący się występowaniem piekącego bólu, przeczulicy zwykle zlokalizowanych w obszarze ręki lub stopy, po częściowym uszkodzeniu nerwu lub jednego z jego głównych odgałęzień. Objawy z reguły pojawiają się natychmiast po uszkodzeniu nerwu, czasami jednak ich ujawnienie może się opóźnić nawet o kilka miesięcy. Zwykle obejmują nerwy: pośrodkowy kulszowy, piszczelowy i łokciowy. Stopień natężenia bólu jest zróżnicowany; od niewielkiego do bardzo silnego, uniemożliwiającego przyjmowanie posiłków, płynów, zaburzającego spoczynek i sen. Ból nasila się pod wpływem podrażnienia mechanicznego lub termicznego, bodźcami nawet o bardzo małym nasileniu, czynników emocjonalnych, bodźców słuchowych oraz wzrokowych. Kończyna jest obrzęknięta, u części chorych gorąca, spocona, z rozszerzonymi naczyniami, u innych chłodna i sina. W późnym okresie kauzalgii dochodzi do powstania zmian zanikowych w tkance podskórnej, kostnej i stawach. U większości chorych skóra jest czerwona, wygładzona, ściśle przylega do przykurczonych stawów i kości. Czas trwania schorzenia i towarzyszących objawów jest bardzo zróżnicowany i zależy od ciężkości zespołu bólowego oraz odpowiednio wcześnie podjętego leczenia. Jeżeli natężenie bólu nie jest duże, to zwykle, zazwyczaj po 1–3 miesiącach ustępuje on stopniowo lub nagle. W przypadkach o cięższym przebiegu ból trwa znacznie dłużej; od 4 miesięcy do ponad roku, a u niektórych chorych może trwać wiele lat, nawet mimo terapii. Przewlekły ból wpływa na powstanie zaburzeń psychologiczno-emocjonalnych i motywacyjnych, a w konsekwencji prowadzi do rozwoju zmian zachowania chorego. Ból może być nie do zniesienia i powodować niekorzystne skutki w postaci uzależnień od leków, psychoz, a nawet prób samobójczych. Niezmiernie ważne jest odpowiednio wczesne podjęcie wielokierunkowego leczenia tego zespołu bólu neuropatycznego, obejmującego metody anestezjologiczne, farmakoterapię, techniki psychologiczne i zabiegi rehabilitacyjne.

Skala Bólu pliki do pobrania

Ocena Bólu pliki do pobrania

Na podstawie: „Patofizjologia i klasyfikacja bólu” Jan Dobrogowski, Renata Zajączkowska, Julian Dutka, Jerzy Wordliczek

Kontakt

Instytut Diagnostyki i  Leczenia Bólu / przy Szpitalu ECZ w Otwocku - ul. Borowa 14/18, 05-400 Otwock,

   Rejestracja telefoniczna: (22) 710 33 33

Instytut Diagnostyki i Leczenia Bólu / przy Szpitalu IBIS w Warszawie - ul. Kacza 8, 01-013 Warszawa,

   Rejestracja telefoniczna: (22) 710 33 33

Instytut Diagnostyki i Leczenia Bólu / Oddział Grochów - ul. Omulewska 27, 04-128 Warszawa,  

Rejestracja telefoniczna: (22) 610 37 70