BÓLE GŁOWY A GRUCZOLAK PRZYSADKI

Gruczolaki przysadki to jedne z najczęściej występujących guzów wewnątrzczaszkowych.  Wykrywane są one nawet w 10% badań obrazowych mózgu (np. rezonanse magnetycznym). Oznacza to, że wiele osób z bólami głowy ma gruczolaka przysadki, ale nie zawsze oznacza to, że ból głowy jest następstwem gruczolaka.

Bóle głowy w gruczolakach przysadki mogą mieć przebieg zbliżony do migreny, bólu typu napięciowego, trójdzielno-autonomicznego lub kłującego. Dolegliwości obejmują najczęściej czoło i gałkę oczną i mogą dawać wrażenie pulsowania, a rzadziej ucisku lub pieczenia. Niekiedy pojawiają się inne objawy:

  • ubytki pola widzenia;
  • dwojenie obrazu;
  • zez;
  • nadwrażliwość na zimno;
  • nudności;
  • osłabienie.
Poza tym większość guzów przysadki wydziela hormony, co również może być związane wystąpieniem objawów nadmiaru prolaktyny:
  • u kobiet:
    • nieregularne miesiączki;
    • mlekotok;
    • niepłodność;
    • osłabienie libido;
  • u mężczyzn:
    • powiększenie gruczołów piersiowych;
    • osłabienie libido;
    • zaburzenia wzwodu;
    • zmniejszenie zarostu na twarzy, owłosienia płciowego i masy mięśniowej.

Guzy uwalniające hormon wzrostu prowadzą do akromegalii u dorosłych lub gigantyzmu u dzieci i młodzieży. Objawy akromegalii obejmują zlewne poty, zwiększenie masy ciała, powiększenie rąk, stóp, języka oraz pogrubienie rysów twarzy, zmianę barwy głosu, nadmierne owłosienie, nadciśnienie tętnicze, powiększenie serca, zaparcia, zaburzenia miesiączkowania i niepłodność, bóle oraz deformacje kości i stawów.

Dla podjęcia decyzji o leczeniu kluczowym jest wykrycie uszkodzenia wzroku lub naciekania przez guz sąsiadujących struktur – wówczas stosowane jest leczenie operacyjne. Z kolei w guzach z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny lub hormonu wzrostu stosuje się leki nakierowane na wyregulowanie stężenia tych hormonów. Jednak większość gruczolaków niewydzielających hormonów nie wymaga terapii, a współtowarzyszące im bóle głowy nie są wynikiem guza.

Piśmiennictwo:
W przygotowaniu tego wpisu posiłkowałem się rozdziałem na temat gruczolaków przysadki z przygotowywanej publikacji: „Bóle głowy – przypadki kliniczne”.